بسیاری از صاحبان سگ نگرانند که خوردن قند یا شیرینی توسط سگشان ممکن است باعث کوری او شود. این نگرانی کاملا بی دلیل نیست، چون رابطه ای واقعی بین قند و کوری در سگ ها وجود دارد، اما این رابطه مستقیم نیست. در واقع قند از طریق ایجاد دیابت است که در بلند مدت می تواند سلامت چشم سگ را تهدید کند و منجر به آب مروارید و کوری شود. در ادامه این مقاله به طور کامل بررسی می کنیم که آیا قند سگ را کور می کند و این فرایند چگونه اتفاق می افتد، چه علائمی دارد و چطور می توان از آن پیشگیری کرد.
آیا خوردن قند به تنهایی سگ را کور می کند؟
پاسخ کوتاه این است: خیر، خوردن یک تکه شیرینی یا کمی قند به تنهایی سگ را کور نمی کند. اما این به آن معنا نیست که قند برای سگ بی خطر است. مسیر واقعی خطر به این شکل است:
مصرف زیاد و مداوم قند و کربوهیدرات ساده در طول زمان می تواند زمینه ساز دیابت شود، دیابت باعث بالا رفتن مزمن قند خون می شود، و همین قند خون بالا در نهایت باعث آب مروارید و کوری در چشم سگ می شود.
پس قند به صورت مستقیم روی چشم اثر نمی گذارد، بلکه از طریق ایجاد دیابت این مشکل را به وجود می آورد. جالب است بدانید گربه ها بر خلاف سگ ها متابولیسم قندی متفاوتی در چشم دارند و معمولا از دیابت دچار آب مروارید نمی شوند، اما در سگ این اتفاق تقریبا اجتناب ناپذیر است.
دیابت در سگ چیست و چرا مهم است؟
دیابت ملیتوس در سگ زمانی رخ می دهد که بدن او نمی تواند انسولین کافی تولید کند یا به درستی از آن استفاده کند. نتیجه این وضعیت، باقی ماندن قند در جریان خون به جای انتقال آن به سلول ها برای تامین انرژی است.
علائم اولیه دیابت در سگ
- افزایش شدید تشنگی و مصرف آب
- افزایش دفعات و حجم ادرار
- کاهش وزن با وجود اشتهای زیاد
- خستگی و کاهش انرژی
- کدر شدن تدریجی چشم ها
- عفونت های مکرر ادراری
اگر دو یا بیشتر از این علائم را در سگ خود دیدید، بهتر است هرچه زودتر به دامپزشک مراجعه کنید.
چرا دیابت باعث کوری در سگ می شود؟
دیابت به تنهایی چشم را از بین نمی برد، بلکه از طریق یک واکنش شیمیایی داخل عدسی چشم باعث کدر شدن آن می شود. در ادامه این فرایند را قدم به قدم توضیح می دهیم.
نقش سوربیتول در عدسی چشم
عدسی چشم سگ به طور طبیعی از گلوکز موجود در مایعات چشم برای تامین انرژی خود استفاده می کند. بخشی از این گلوکز اضافی به ماده ای به نام سوربیتول تبدیل می شود.
فرایند تشکیل آب مروارید ناشی از قند خون بالا
وقتی سگ دیابت دارد، قند خون او به شدت بالا می رود و همین اتفاق در مایعات چشم هم تکرار می شود. در این حالت مقدار سوربیتول تولید شده بیش از حد طبیعی است. سوربیتول آب را به داخل عدسی می کشد، عدسی متورم و کدر می شود و در نهایت آب مروارید شکل می گیرد. این فرایند تقریبا در تمام سگ های دیابتی رخ می دهد، حتی اگر دیابت آن ها به خوبی کنترل شده باشد.
آب مروارید دیابتی چقدر سریع پیشرفت می کند؟
سرعت پیشرفت آب مروارید در سگ های دیابتی معمولا خیلی بیشتر از چیزی است که صاحبان آن ها تصور می کنند و ممکن است طی چند هفته کامل شود. جدول زیر روند تقریبی این پیشرفت را نشان می دهد.
| مرحله | زمان تقریبی | وضعیت بینایی |
|---|---|---|
| شروع تشخیص دیابت | روز اول | معمولا بینایی طبیعی |
| کدری اولیه عدسی | چند هفته تا چند ماه | کاهش جزئی بینایی |
| آب مروارید کامل | معمولا طی ۶ تا ۱۲ ماه پس از تشخیص دیابت | کوری کامل یا نزدیک به آن |
طبق آمار دامپزشکی، حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد سگ های دیابتی در سال اول پس از تشخیص دچار آب مروارید می شوند، صرف نظر از اینکه دیابتشان چقدر خوب کنترل شده باشد.
نشانه های کوری یا آب مروارید در سگ
- کدر یا سفید شدن رنگ طبیعی مردمک چشم
- برخورد سگ با اثاثیه یا اشیای آشنا
- تردید در پایین رفتن از پله یا لبه ها
- کاهش تمایل به بازی یا حرکت در فضای جدید
- گیج شدن در محیط های کم نور
- تغییر رفتار مثل اضطراب یا چسبیدن بیشتر به صاحب
نکته: با افزایش سن، عدسی چشم سگ به طور طبیعی کمی کدر می شود که به آن نوکلئار اسکلروزیس می گویند و باعث کوری نمی شود. تشخیص دقیق تفاوت این دو حالت فقط از عهده دامپزشک بر می آید.
نژادهایی که بیشتر مستعد آب مروارید هستند
اگرچه دیابت مهم ترین عامل آب مروارید در سگ است، اما برخی نژادها به دلیل زمینه ژنتیکی حتی بدون دیابت هم بیشتر در معرض خطر هستند. آگاهی از این موضوع به صاحبان این نژادها کمک می کند مراقبت بیشتری داشته باشند.
| نژاد | نوع استعداد |
|---|---|
| پودل | ژنتیکی و مرتبط با دیابت |
| کوکر اسپانیل | ژنتیکی و مرتبط با دیابت |
| لابرادور رتریور | ژنتیکی و مرتبط با دیابت |
| هاسکی سیبریایی | ژنتیکی |
| بیشون فریز | ژنتیکی |
| بوستون تریر | ژنتیکی |
| اشنوزر مینیاتوری | ژنتیکی و مرتبط با دیابت |
| وست های لند وایت تریر | ژنتیکی |
| گلدن رتریور | ژنتیکی |
| بولداگ فرانسوی | ژنتیکی |
آیا کوری ناشی از دیابت در سگ قابل درمان است؟
خبر امیدوارکننده این است که کوری ناشی از آب مروارید در سگ لزوما دائمی نیست و در بسیاری از موارد قابل درمان است. در ادامه دو روش اصلی مقابله با این مشکل را بررسی می کنیم.
جراحی آب مروارید
خبر خوب این است که جراحی آب مروارید در سگ امکان پذیر است و در بسیاری از موارد بینایی را تا حد زیادی برمی گرداند. در این جراحی عدسی کدر شده برداشته و معمولا با یک عدسی مصنوعی جایگزین می شود. موفقیت این جراحی به وضعیت کلی سلامت سگ و کنترل دیابت او بستگی دارد.
کنترل قند خون و تاثیر آن بر پیشگیری
کنترل دقیق قند خون از طریق انسولین درمانی و رژیم غذایی مناسب نمی تواند به طور کامل از آب مروارید جلوگیری کند، اما می تواند روند پیشرفت آن را کند تر کند و سلامت عمومی سگ را حفظ کند.
چگونه از کوری سگ دیابتی پیشگیری کنیم؟
پیشگیری کامل همیشه ممکن نیست، اما این اقدامات ریسک را به میزان قابل توجهی کاهش می دهند:
- معاینات دوره ای چشم و آزمایش قند خون توسط دامپزشک
- کنترل وزن سگ و جلوگیری از چاقی
- انتخاب یک رژیم غذایی متعادل و مناسب سن و نژاد سگ به جای غذاهای خانگی پرقند
- اجتناب کامل از دادن شیرینی، شکلات و خوراکی های شکردار به سگ
- تهیه انواع غذای سگ با کیفیت و متناسب با نیاز بدنی او
- در صورت وجود دیابت، استفاده از غذای خشک برای سگ های دیابتی که میزان کربوهیدرات کنترل شده ای دارند.
برای این منظور می توانید انواع غذای خشک و مخصوص سگ های دیابتی را از فروشگاه پتی فود تهیه کنید تا مطمئن شوید رژیم غذایی سگتان استاندارد و مناسب است.
مراقبت از سگ نابینا یا کم بینا
- چیدمان خانه را ثابت نگه دارید و از جابجایی مکرر مبلمان خودداری کنید
- از حس بویایی و شنوایی سگ برای کمک به جهت یابی او استفاده کنید
- هنگام قدم زدن در فضای باز از قلاده استفاده کنید و مسیرهای آشنا را انتخاب کنید
- قبل از هر حرکت یا نزدیک شدن، با صدا حضور خود را اعلام کنید
- موانع تیز و خطرناک را از مسیر رفت و آمد او دور کنید
جمع بندی
قند به تنهایی سگ را کور نمی کند، اما مصرف زیاد آن در بلند مدت زمینه ساز دیابت است و دیابت تقریبا در همه موارد به آب مروارید و کوری منجر می شود. بهترین راه محافظت از بینایی سگ، کنترل رژیم غذایی، انتخاب غذای مناسب و معاینات منظم دامپزشکی است. در صورت مشاهده هر گونه کدری در چشم سگتان، بدون تاخیر به دامپزشک مراجعه کنید.
سوالات متداول
آیا عسل هم باعث کوری سگ می شود؟
عسل هم مانند سایر مواد قندی به تنهایی باعث کوری نمی شود، اما مصرف زیاد آن می تواند در بلند مدت خطر دیابت را افزایش دهد.
آیا آب مروارید در سگ برگشت پذیر است؟
آب مروارید خودش به صورت طبیعی برطرف نمی شود، اما با جراحی تخصصی می توان بخش زیادی از بینایی را بازگرداند.
سگ دیابتی چقدر زمان دارد تا کور شود؟
در بیشتر موارد این فرایند طی چند هفته تا حداکثر یک سال پس از تشخیص دیابت اتفاق می افتد.
آیا غذاهای دیگر هم می توانند برای سگ خطرناک باشند؟
بله، برخی مواد غذایی برای سگ بسیار خطرناک هستند. برای مثال حتما مقاله ما درباره مسمومیت شکلات در سگ را مطالعه کنید.
دیدگاهها (0)
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید!